Raport: prognozy skutków finansowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego

Pytanie badawcze

Czy prognozy skutków finansowych spełniają prawem przepisane wymagania?

Czy prognozy skutków finansowych są zbieżne z rzeczywistością?

Metodologa pozyskania danych

Losowo dobrano 8 projektów planów miejscowych oraz prognozy skutków finansowych ich przyjęcia.

Analiza danych

Analizie poddano porównanie kosztów i dochodów, stan zrealizowania prognoz, ocenę czy prognoza uwzględniła wszystkie skutki, czy sformułowano wnioski i zalecenia , ew. inne uwagi.

Wyniki analizy

Wszystkie prognozy powstały w oparciu o podobny schemat. Wstęp analizy (punkty 1-4) zawierał identyczną treść – wprowadzenie, cel, przedmiot i zakres opracowania, materiały źródłowe, metodykę opracowania. Kolejna cześć zawierała identyczny układ, jednak inne treści – odnoszące się bezpośrednio do opracowywanego terenu. Cześć ta zawiera charakterystykę przedmiotu opracowania, bilans terenu inwestycyjnego, wartość rynkową terenów inwestycyjnych, zestawienie danych do obliczeń, obliczenia prognozy, skutki finansowe dla gminy Lublin.

Porównując koszty i dochody wyraźnie widać, że w przypadku większości planów w perspektywie prognozy (tj. 10 lat) większość planów generuje większe koszty niż dochody. Największe koszty rodzi wykup gruntów, następnie budowa infrastruktury komunikacyjnej oraz infrastruktura społeczna (głównie szkoły, parki czy cmentarze). Wskazuje to, że należałoby minimalizować koszty w tym zakresie, np. zmniejszać powierzchnie potrzebną pod realizację usług publicznych, dostosować przekroje drogowe do potrzeb komunikacyjnych, czy w pierwszej kolejności dopuszczać do zabudowy obszary gdzie już istnieje niezbędna infrastruktura społeczna.

Porównując stan prognoz i rzeczywista realizację, widać, że w przypadku 5 projektów, których okres obowiązywania jest zbieżny z okresem prognozy (9 lat i więcej) w 4 przypadkach nie udało się zrealizować prognoz. Brak realizacji dotyczy zarówno strony kosztowej (brak realizacji planowanych prac), jak i dochodowej (mniejsza zabudowa niż planowano). Mając na uwadze obecne obowiązujące przepisy prawne (ograniczenie obszaru analizy w przypadku decyzji o warunkach zabudowy do 200m), oraz planowane wdrożenia planów ogólnych (z którymi muszą być zgodne plany miejscowe oraz decyzje o warunkach zabudowy), należałoby rozważyć rezygnację z tworzenia planów miejscowych, które obecnie nie mogą być zabudowane.

Analizując kompletność prognoz po stronie kosztowej, w niektórych przypadkach nie zostały uwzględnione wszystkie koszty. W części prognoz nie przewidziano kosztów przewidzianych w planach miejscowych i niezbędnych dla ich realizacji:
– w przypadku plany dla Podzamcza nie uwzględniono kosztów budowy nowej hali targowej,
– w przypadku planu w okolic ul. Willowej nie uwzględniono kosztów budowy ulicy Poligonowej, czy doprowadzenia sieci ciepłowniczej,
– na Wrotkowie nie uwzględniono budowy głównych ulic (np. ul. Uhorczaka).

W zakresie wniosków te były szablonowe. Sprowadzały się do uzasadnienia, że koszty są niezbędne i niepewne – zależne od realizacji inwestycji przez inwestorów prywatnych. Zalecenia ograniczały się do stwierdzenia, że inwestycje będące po stronie gminy, powinny być realizowane w odpowiedzi na pojawiającej się zapotrzebowanie. Nie formułowano jednak zaleceń dot. racjonalizacji planów miejscowych, np. takich jak wskazano powyżej i poniżej.

W trakcie analizy zwróciliśmy uwagę, że w przypadku prognozy dla ul. Łęczyńskiej, zgodnie z ustaleniami planu miejscowego, przewidziano poszerzenie pasa drogowego ul. Łęczyńskiej o istniejącą zabudowę. Jest to o tyle ciekawe, że w momencie tworzenia prognozy gmina posiadała zezwolenie na realizację inwestycji drogowej dla ul. Łęczyńskiej w innym kształcie (bez poszerzania). Tym samym w przeddzień przebudowy drogi drogowcy mieli swój plan a planiści swój. Mając na uwadze, że inwestycje takie powinny się cechować określonym okresem trwałości jest to istotna niespójność w prowadzeniu polityki przestrzennej.

Podsumowanie

Analiza wskazuje, że sporządzane prognozy skutków finansowych nie zawsze zawierają wszystkie niezbędne koszty. Prognozowane inwestycje bywają nierealizowane, podobnie jak zakładany stopień realizacji planu miejscowego.

Zestawienie danych