Projekt pt. „Lubelskie Gwarancje na START” skupiał się na przeprowadzeniu monitoringu jednostek administracji publicznej w województwie lubelskim pod kątem ich dostosowania do zapisów Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Jego kluczowym założeniem było zwiększenie kompetencji i zdolności wybranych instytucji do realnego wdrażania praw osób z niepełnosprawnościami poprzez szczegółową analizę ich działań, sformułowanie konkretnych rekomendacji oraz weryfikację stopnia ich wykorzystania w praktyce.
Za realizację projektu odpowiadał Związek Stowarzyszeń Forum Lubelskich Organizacji Pozarządowych we współpracy z Fundacją Wolności oraz Lubelskim Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki. Działania były współfinansowane przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Monitoringiem objęto łącznie 56 jednostek administracji publicznej na różnych szczeblach: od poziomu wojewódzkiego (np. urząd wojewódzki i marszałkowski), przez powiatowy (starostwa), aż po poziom gminny (urzędy miast i gmin).
Prace prowadzone w latach 2017–2019 obejmowały wieloetapowy proces: od zbierania danych (ankiety samooceny, wywiady IDI i FGI) i wizyt lokalnych, przez opracowanie rekomendacji naprawczych, aż po końcową weryfikację ich wdrożenia. Eksperci oceniali instytucje w wielu kluczowych obszarach, takich jak dostępność architektoniczna budynków, stopień dostosowania informacji i serwisów internetowych do potrzeb OzN, działania na rzecz zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz jakość konsultacji społecznych.
Wynikiem końcowym projektu było opracowanie raportu zbiorczego, który podsumował stopień przestrzegania praw osób z niepełnosprawnościami w regionie. Raport ten wskazał nie tylko na liczne bariery architektoniczne i komunikacyjne, ale także na potrzebę podnoszenia świadomości urzędników oraz konieczność systemowego wdrażania standardów dostępności, takich jak WCAG 2.0 w przestrzeni cyfrowej.
Fundacja Wolności odpowiadała za część projektu dot. przeprowadzenia monitoringu jednostek samorządu terytorialnego.
Celem głównym projektu był wzrost poziomu monitoringu zadań 56 jednostek administracji rządowej i samorządowej na terenie woj. lubelskiego pod kątem dostosowania do postanowień Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, jako istotnego czynnika zwiększenia zdolności podmiotów polityk publicznych do wdrażania postanowień Konwencji poprzez:
- zebranie danych nt zadań 56 instytucji w obszarach objętych monitoringiem pod kątem dostosowania do realizacji Konwencji,
- analizę zebranych danych i opracowaniu 56 raportów wstępnych,
- opracowywanie 56 raportów ostatecznych i rekomendacji dla każdej instytucji,
- opracowanie raportów weryfikacyjnych wykorzystania rekomendacji przez instytucje monitorowane,
- sporządzenie raportu zbiorczego po zakończeniu monitoringów we wszystkich zaplanowanych instytucjach i weryfikacji wykorzystania przez nie rekomendacji.
Grupę docelową projektu stanowiło 56 instytucji badanych w obszarach objętych monitoringiem pod kątem dostosowania do postanowień Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, w tym na:
- poziomie powiatu – 4 urzędy miast na prawach powiatów (m. Lublin, m. Biała Podlaska, m. Chełm, m. Zamość) i 12 wylosowanych starostw powiatowych wraz z jednostkami organizacyjnymi prowadzącymi działalność w obszarach objętych monitoringiem (w tym PUP i PCPR),
- poziomie gminy – wylosowane 12 urzędów gmin miejskich, 12 urzędów gmin miejsko-wiejskich i 12 gmin wiejskich wraz z jednostkami organizacyjnymi gmin prowadzącymi działalność w obszarach objętych monitoringiem (w tym OPS),
- poziomie województwa – 1 Urząd Wojewódzki w Lublinie wraz z delegaturami w których prowadzona jest obsługa mieszkańców, 2 wylosowane administracje zespolone działająca na poziomie wojewódzkim, 1 Urząd Marszałkowski w Lublinie.
W każdej z 56 instytucji monitorowanych został oddelegowany do udziału w proj. przedstawiciel posiadający odpowiednie kompetencje, ł. 56os. (co najmniej 60%K).
Okres realizacji: 01.04.2017 r.-31.03.2019 r.
Projekt „Lubelskie Gwarancje na START” objął monitoringiem 56 jednostek administracji publicznej w województwie lubelskim pod kątem wdrażania postanowień Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Zakres prac realizowanych od maja 2017 roku do stycznia 2019 roku obejmował szczegółową analizę działań instytucji na szczeblu wojewódzkim, powiatowym oraz gminnym w 30 obszarach, takich jak dostępność architektoniczna budynków, dostosowanie informacji, kompetencje pracowników oraz działania na rzecz zatrudnienia i aktywizacji osób z niepełnosprawnościami.
Przebieg projektu był wieloetapowy i opierał się na różnorodnych metodach zbierania danych, w tym ankietach samooceny (AS) wypełnianych przez urzędy, analizie dokumentów oraz wizytach lokalnych ekspertów. Kluczowym elementem były konsultacje społeczne przeprowadzone w formie 75 indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) oraz 17 zogniskowanych wywiadów grupowych (FGI) z udziałem urzędników, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz samych osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Na podstawie zebranych informacji opracowano raporty wstępne i końcowe dla każdej jednostki, zawierające rekomendacje naprawcze sformułowane według metod MoSCoW i SMART.
Wyniki projektu wskazują na dużą skalę potrzeb w regionie – eksperci zaproponowali łącznie 5 887 rekomendacji, z których 1 036 uznano za możliwe do wdrożenia w krótkim czasie. Do zakończenia projektu w styczniu 2019 roku instytucje zrealizowały 682 zalecenia, co stanowi 65,8% planu krótkoterminowego. Audyt cyfrowy ujawnił natomiast poważne braki w dostępności informacyjnej: żadna ze 112 przeanalizowanych stron internetowych nie spełniała w pełni standardów WCAG 2.0.
Najważniejsze wnioski z monitoringu wskazują, że największą barierą we wdrażaniu Konwencji jest niska świadomość urzędników oraz brak systemowej wiedzy na temat praw osób z niepełnosprawnościami. Z analizy wynika, że najlepiej z przestrzeganiem praw OzN radzą sobie miasta na prawach powiatu (szczególnie Lublin i Chełm) oraz instytucje wojewódzkie, podczas gdy najtrudniejsza sytuacja występuje w gminach wiejskich. Choć najwyżej oceniono procedury administracyjne związane z wydawaniem dokumentów, to obszary takie jak transport publiczny oraz ogólne wypełnianie obowiązków wynikających z Konwencji nadal wymagają znacznej poprawy.
DO POBRANIA: