Aktualności

17 Styczeń

Uwagi Fundacji Wolności do statutów Dzielnic

Aktualności

W publikacji „Jednostki pomocnicze gminy – analiza uregulowań prawnych” wydanej przez Pracownię Badań i Innowacji Stocznia tak opisano rady dzielnic w Lublinie: „jednostka pomocnicza jest formą aktywizacji mieszkańców, w związku z tym prawo miejscowe nie przypisuje jej szczegółowych kompetencji i zadań. (…) Wydaje się, że obecnie, kiedy wyraźnie rysuje się tendencja do szerokiego włączania mieszkańców w zarządzanie wspólnotą, w tym również tworzenie budżetów partycypacyjnych, taki model funkcjonowania jednostki pomocniczej gminy jest niewystarczający.

1. Żadna z przedstawionych przez urząd propozycji zmian w statucie nie dotyczy zwiększenia kompetencji rad dzielnic. Dlatego postulujemy:

  • wprowadzenia do statutu dzielnic i statutu miasta zapisu: „w sprawach dotyczących danej dzielnicy w zakresie uregulowanym w statucie dzielnicy zasięganie opinii rady dzielnicy jest dla organów Miasta i jednostek organizacyjnych Miasta obligatoryjne”,
  • przyznanie prawa inicjatywy uchwałodawczej (na forum rady miasta) radzie dzielnicy,
  • wprowadzenie obligatoryjnego zapisy dot. uzgadniania planów remontów z radami dzielnic,
  • zobowiązanie wydziałów i jednostek organizacyjnych Miasta do zasięgania opinii w kwestiach dzielnicy/osiedla organów jednostki pomocniczej gminy,
  • uzasadnienie pisemne nieuwzględnienia stanowiska organów jednostki i przekazanie tej opinii radzie gminy,
  • uczestnictwo w pracach komisji wybierających dyrektorów jednostek organizacyjnych miasta działających na terenie dzielnicy/osiedla,

2. Postulujemy radykalne zwiększenie kwoty rezerwy celowej dla rad dzielnic. Przykład z innych miast pokazuje, że im większe środki będące w dyspozycji jednostek pomocniczych, tym większym zainteresowaniem mieszkańców i kandydatów cieszą się wybory do organów stanowiących dzielnic/osiedli. We wszystkich dużych miastach, w których jednostki pomocnicze dysponują większymi środkami niż w Lublinie, frekwencja w ostatnich wyborach byłą wyższa niż u nas. W innych miastach coraz częściej zdają sobie sprawę z tej korelacji. Od 2019 roku rady dzielnic w Gdańsku otrzymają trzy raz większe środki finansowe niż do tej pory. Z badań przeprowadzonych w ub. roku na zlecenie urzędu miasta we Wrocławiu wynika, że najważniejszym narzędziem umożliwiającym skuteczne działania osiedli jest „zwiększenie inwestycyjnych i operacyjnych środków finansowych w budżecie samorządu osiedlowego”.

Miasto Śr. kwota dla dzielnicy/osiedla (2018) Środki jako % budżetu miasta Frekwencja w ostatnich wyborach Liczba kandydatów na 1 mandat
Bydgoszcz 0 zł 0,00 % poniżej 0,50 % Brak danych
Białystok 0 zł 0,00 % 4,16 % 1,82
Wrocław 37 917 zł 0,04 % 6,00 % 1,64
Gdańsk 50 000 zł* 0,05 % 11,10 % 1,30
Gdynia 98 746 zł 0,13 % 8,96 % 1,49
Lublin 129 000 zł 0,15 % 7,49 % 1,61
Szczecin 180 000 zł 0,23 % 7,78 % 1,49
Łódź 523 000 zł 0,46 % 12,80 % 1,60
Kraków 2 686 000 zł 0,87 % 12,00 % 3,49
Poznań 907 000 zł 0,96 % 7,90 % 1,77

*od 2019 roku pula środków dla dzielnic w Gdańsku zostanie zwiększona trzykrotnie.

3. Obecnie wybory do rad dzielnic są przeprowadzane w okręgach, w których wybiera się do 15 członków rady. Nierzadko dochodzi do sytuacji, gdzie kandydaci grupują się po kilka osób i zachęcają do głosowania na swoją grupę, aby zmaksymalizować szanse na wygraną (nie tylko namawiają, ale również np. przygotowują wspólne ulotki wyborcze). Z tego sposobu skorzystało np. 16 z 21 wybranych w 2015 roku członków rady dzielnicy Dziesiąta. Kandydaci, którzy nie mają grupy tracą szanse na wybór do rady. Zaletą wprowadzenia okręgów jednomandatowych byłyby równe szanse dla wszystkich. Warto dodać, że JOWy funkcjonują w wyborach do rad gmin o wielkości zbliżonej (a niekiedy większej) do wielkości lubelskich dzielnic. Alternatywnie, proponujemy ograniczenie możliwości głosowania do 1 kandydata, przy pozostawieniu okręgów wielomandatowych.

4. Zwracamy uwagę na kwestię diet wypłacanych obecnie przewodniczącym zarządów dzielnic. Sami przewodniczący zarządów zgadzają się, że należy zmodyfikować sposób przyznawania diet. W petycji z dnia 29 listopada 2018 roku w sprawie zmiany zasad wynagradzania członków jednostek pomocniczych Miasta Lublin, zwróciliśmy się do Prezydenta, aby przygotował po konsultacjach z radami dzielnic propozycję wprowadzenie diet również dla innych osób funkcyjnych. Rady dzielnic wielokrotnie zgłaszały się z tym wnioskiem. Kiedy będzie lepszy czas na uporządkowanie tych spraw, niż teraz, gdy zmieniamy statut i kończymy kadencję rad dzielnic?

Nieuwzględnienie powyższych uwag spowoduje dalszą marginalizację rad dzielnic oraz zastopuje rozwój samorządności lokalnej (w tym utrzymanie albo nawet spadek frekwencji wyborczej w dzielnicach).

Komentarze

komentarzy