Wygraliśmy w sądzie z miejskimi spółkami. Sąd nakazał im ujawnić rejestry umów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał nam rację w sporze z Lubelskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej (LPGK) oraz Lubelskim Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej (LPEC). Sąd potwierdził, że prowadzony przez spółki rejestr umów jest informacją publiczną i nie może być ukrywany przed mieszkańcami jako „dokument wewnętrzny”.

Fundacja Wolności zwróciła się do obu miejskich spółek o udostępnienie informacji publicznej. W przypadku LPGK wniosek dotyczył udostępnienia rejestru umów za okres od 1 stycznia 2021 roku. W sprawie LPEC Fundacja domagała się udostępnienia „Instrukcji prowadzenia Centralnego Rejestru Umów” oraz samego rejestru prowadzonego na jej podstawie. Obie spółki odmówiły udostępnienia danych, co poskutkowało skierowaniem przez Fundację skarg na bezczynność do sądu administracyjnego.

Argumentacja spółek: „To tylko dokumenty wewnętrzne”

Zarówno LPGK, jak i LPEC prezentowały przed sądem zbliżone stanowisko, argumentując m.in., że:

• Nie mają ustawowego obowiązku prowadzenia rejestru umów (LPGK).

• Rejestr umów oraz instrukcje jego prowadzenia stanowią dokumenty o charakterze wewnętrznym, techniczno-organizacyjnym, które nie są wyrazem oficjalnego stanowiska organu i służą jedynie usprawnieniu pracy pracowników.

• Spółki są podmiotami gospodarczymi (spółkami prawa handlowego), a nie organami administracji publicznej, a ich wewnętrzne regulacje nie wywołują skutków prawnych wobec podmiotów zewnętrznych

Co orzekł sąd?

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podzielił argumentacji spółek. W wyrokach z listopada 2025 roku (sygn. akt II SAB/Lu 137/25 oraz II SAB/Lu 139/25) sąd podkreślił, że:

• Status spółek: Zarówno LPGK, jak i LPEC są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji, ponieważ Gmina Lublin posiada w nich pozycję dominującą (100% udziałów lub akcji), a same spółki wykonują zadania publiczne.

• Charakter rejestrów: Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f), informacją publiczną jest informacja o prowadzonych przez podmioty publiczne rejestrach, ewidencjach i archiwach.

• Brak rozróżnienia na rejestry „wewnętrzne”: Sąd wskazał, że ustawodawca nie wprowadził podziału na rejestry wewnętrzne i zewnętrzne – każdy prowadzony rejestr stanowi informację publiczną.

• Związek z mieniem komunalnym: Informacje o ewidencjonowaniu umów są nierozerwalnie związane z gospodarowaniem majątkiem publicznym i wykonywaniem zadań użyteczności publicznej

Skutki wyroków

Sąd zobowiązał obie spółki do załatwienia wniosków Fundacji w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnych wyroków. Jednocześnie sąd uznał, że choć doszło do bezczynności, nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż wynikała z błędnej interpretacji przepisów przez spółki.

Wyroki te potwierdzają, że spółki miejskie nie mogą ukrywać informacji o swoich wydatkach i sposobie dokumentowania zawieranych umów, zasłaniając się ich rzekomo „wewnętrznym” charakterem.

Poniżej publikujemy pełną treść obydwu wyroków: